ย้อนกลับไปเมื่อ 40 ปีก่อน ใครจะคิดว่างานวิจัยเล็กๆ ในภาควิชาเคมี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จะกลายมาเป็นนวัตกรรมธรรมชาติที่สั่นสะเทือนวงการสุขภาพไทยและเวทีโลก กับเรื่องราวการส่งต่อทุนการศึกษาและปาฏิหาริย์แห่งสเต็มเซลล์ที่ช่วยคืนชีวิตใหม่ให้ผู้คนนับแสน

ถ้าพูดถึงงานวิจัยไทย หลายคนอาจคิดว่ามันมักจะนอนนิ่งอยู่บนหิ้งหนังสือในห้องสมุดมหาวิทยาลัย แต่เรื่องราวของ ศ.ดร.พิเชษฐ์ วิริยะจิตรา และทีมนักวิจัย กลับพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า วิทยาศาสตร์จากมันสมองคนไทยสามารถเดินทางมาไกลจนถึงการสร้าง “ชีวิตใหม่” ให้กับมนุษย์ได้จริง

ย้อนกลับไปเมื่อสี่สิบกว่าปีที่แล้ว ณ คณะวิทยาศาสตร์ ม.อ. จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นจากความสงสัยในห้องแล็บ เมื่อสารสกัด GM1 จากมังคุดถูกพบว่ามีคุณสมบัติมหัศจรรย์ ทั้งฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ต้านการอักเสบ และจัดการเซลล์แปลกปลอมได้ดีเยี่ยม จากวันนั้นถึงวันนี้ ทีมนักวิจัยไม่ได้หยุดแค่การทดลอง แต่ต่อยอดนำมาผสานกับพืชพื้นบ้านไทยอีก 4 ชนิด จนเกิดเป็นนวัตกรรม “มังคุดเสริมฤทธิ์” ที่ทำงานผ่านหลักการธรรมชาติบำบัด กระตุ้นสเต็มเซลล์ในร่างกายให้ลุกขึ้นมาซ่อมแซมตัวเอง ควบคุมภูมิคุ้มกัน และจัดการกับโรคร้ายโดยปราศจากผลข้างเคียงจากเคมี

บรรยากาศภายในงานบรรยายพิเศษและพิธีมอบทุนการศึกษาประจำปี ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จึงไม่ใช่แค่พิธีการมอบเงินธรรมดา แต่เป็นพื้นที่แห่งการแบ่งปันความหวัง โดยมีรายได้ส่วนหนึ่งจากบริษัท เอเชียน ไพย์ทัวร์ริสโม จำกัด (มหาชน) ผ่าน “มูลนิธิพอ” นำมามอบให้แก่เยาวชนที่ขาดแคลน เพื่อสร้างทั้ง “โอกาสทางการศึกษา” และ “โอกาสในการมีชีวิตที่ดี” ให้กับคนไทย

งานนี้ไม่ได้มีแค่ทฤษฎีวิชาการ แต่มีเสียงสะท้อนจาก “คนจริง” ที่ผ่านปากเหวความตาย ทั้งผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายและผู้ติดเชื้อที่เคยหมดหนทาง แต่กลับมามีรอยยิ้มและอายุเซลล์ที่อ่อนเยาว์ลงได้ด้วยกลไกธรรมชาติของร่างกายตนเอง สะท้อนให้เห็นว่า เมื่อวิทยาศาสตร์เดินเคียงคู่ไปกับการแบ่งปันเพื่อสังคม ม็อตโตของการ “ตอบแทนคุณแผ่นดิน” จึงไม่ใช่แค่คำพูดสวยหรู แต่คือการสร้างอิมแพคที่วัดผลได้จริงทั้งในแง่สุขภาพและการศึกษาอย่างยั่งยืน